Thắt dây an toàn là thao tác quen thuộc mỗi khi đi máy bay, nhưng nhiều hành khách vẫn thường tháo dây ngay khi đèn báo tắt. Trong khi đó, máy bay có thể rung lắc bất ngờ ngay cả lúc đang bay êm. Vậy việc thắt dây an toàn khi đi máy bay quan trọng như thế nào và hành khách cần lưu ý gì để hạn chế chấn thương? Cùng ICAGO tìm hiểu ngay dưới đây.
Nguyên nhân khiến máy bay bị rung lắc
Rung lắc trên máy bay, hay còn gọi là nhiễu động không khí, xảy ra khi máy bay đi qua những luồng không khí chuyển động không ổn định. Hiện tượng này thường khó nhìn thấy bằng mắt và đôi khi có thể xuất hiện khá bất ngờ.
Theo Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), rung lắc có thể hình thành do nhiều nguyên nhân như:
- Thay đổi áp suất khí quyển.
- Luồng khí mạnh ở độ cao lớn.
- Không khí chuyển động quanh khu vực đồi núi.
- Sự gặp nhau của các khối không khí nóng và lạnh.
- Giông bão hoặc hoạt động thời tiết mạnh.
Đáng chú ý, rung lắc vẫn có thể xảy ra ngay cả khi bên ngoài trời có vẻ quang đãng.
Không thắt dây an toàn khi máy bay rung lắc có thể gây hậu quả gì?
Khi máy bay bất ngờ rung lắc, nếu không cài dây an toàn, hành khách có thể:
- Bị nhấc hoặc hất khỏi ghế.
- Va vào ghế, thành cabin hoặc trần máy bay.
- Va vào khoang hành lý phía trên.
- Va vào hành khách hoặc tiếp viên xung quanh.
- Bị mất thăng bằng và ngã nếu đang đứng hoặc di chuyển trong cabin.
Một trường hợp thực tế xảy ra trên chuyến bay từ San Francisco đến Singapore năm 2025. Khi máy bay đang bay ổn định ở độ cao khoảng 40.000 feet, đèn báo thắt dây đã tắt và radar thời tiết không cho thấy dấu hiệu bất thường, máy bay bất ngờ gặp rung lắc mạnh trong khoảng 3-5 giây.
Sự việc khiến cả tiếp viên và hành khách bị thương, trong đó có người phải phẫu thuật do gãy mắt cá chân và một người khác nhập viện vì chấn thương đầu. Vụ việc được xác định có liên quan đến rung lắc do hoạt động đối lưu và không được phát hiện trước. Trường hợp này cho thấy rung lắc có thể xảy ra rất nhanh, ngay cả khi chuyến bay trước đó vẫn đang êm và có thể gây chấn thương nghiêm trọng.
Khi nào phải thắt dây an toàn trên máy bay?
Theo quy định của FAA, hành khách cần thắt dây an toàn khi:
- Máy bay đang di chuyển trên mặt đất.
- Máy bay cất cánh.
- Máy bay hạ cánh.
- Đèn báo thắt dây an toàn được bật.
- Phi hành đoàn yêu cầu hành khách trở về chỗ ngồi và cài dây.
Khi đèn báo đã tắt, hành khách có thể rời chỗ ngồi nếu cần. Tuy nhiên, nếu vẫn đang ngồi, FAA khuyến nghị tiếp tục cài dây để đề phòng rung lắc bất ngờ.
Nên làm gì để hạn chế chấn thương khi máy bay rung lắc?
Bên cạnh việc thắt dây an toàn khi đi máy bay, FAA đưa ra một số khuyến nghị giúp hành khách hạn chế nguy cơ chấn thương khi gặp rung lắc bất ngờ:
- Giữ dây an toàn được cài trong suốt thời gian đang ngồi, không nên chờ đến khi máy bay bắt đầu rung mới thắt.
- Làm theo hướng dẫn của phi công và tiếp viên, đặc biệt khi được yêu cầu trở về chỗ ngồi.
- Chú ý phần hướng dẫn an toàn trước chuyến bay để biết cách xử lý khi có tình huống bất ngờ.
- Cất hành lý xách tay đúng vị trí và chắc chắn để hạn chế đồ vật rơi hoặc dịch chuyển khi máy bay rung lắc.
- Với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, nên sử dụng ghế hoặc thiết bị giữ trẻ phù hợp và được phê duyệt để đảm bảo an toàn tốt hơn.
Kết luận
Rung lắc là hiện tượng thường gặp khi đi máy bay và đôi khi có thể xảy ra rất bất ngờ, kể cả khi chuyến bay trước đó vẫn đang êm. Vì vậy, nếu vẫn đang ngồi tại chỗ, hành khách nên giữ dây an toàn được cài ngay cả khi đèn báo đã tắt. Một thao tác nhỏ nhưng có thể giúp cơ thể được giữ ổn định hơn và hạn chế nguy cơ chấn thương nếu máy bay bất ngờ rung lắc.
Câu hỏi thường gặp
Đèn báo thắt dây an toàn tắt thì có cần tiếp tục thắt dây không?
Nếu đèn báo đã tắt, hành khách có thể rời chỗ ngồi khi cần. Tuy nhiên, FAA khuyến nghị vẫn nên giữ dây an toàn được cài trong suốt thời gian đang ngồi vì rung lắc có thể xảy ra bất ngờ.
Thắt dây an toàn trên máy bay như thế nào cho đúng?
Theo FAA, dây an toàn nên nằm thấp và vừa khít quanh phần hông, không nên đặt cao trên vùng bụng. Cách đeo này giúp giữ cơ thể tốt hơn khi máy bay rung lắc hoặc có chuyển động đột ngột.
Khi đèn báo thắt dây bật có được đi vệ sinh không?
Khi đèn báo thắt dây đang bật, hành khách nên trở về chỗ ngồi, cài dây và làm theo hướng dẫn của phi hành đoàn. Theo quy định của FAA, hành khách thuộc trường hợp phải ngồi ghế cần giữ dây an toàn được cài khi đèn báo đang sáng.
