Có bao giờ bạn đã mua vé máy bay, ra sân bay đúng giờ nhưng vẫn không được lên máy bay chưa? Nghe có vẻ vô lý, nhưng tình huống này hoàn toàn có thể xảy ra khi chuyến bay bị overbook. Vậy overbook là gì? Vì sao hành khách đã có vé vẫn có thể bị từ chối lên máy bay và cần làm gì để giảm rủi ro? Cùng ICAGO tìm hiểu trong bài viết này nhé.
Vì sao chuyến bay bị overbook và hành khách có thể không được lên máy bay?
Overbook vé máy bay là gì?
Overbook (hay còn gọi là oversale) là khi hãng bay bán nhiều vé hơn số ghế thực tế trên máy bay. Họ làm vậy vì biết rằng mỗi chuyến bay thường sẽ có một số hành khách hủy vé, đổi chuyến hoặc không xuất hiện.
Theo Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (U.S. Department of Transportation), overbook là việc được phép áp dụng với các chuyến bay khởi hành từ Mỹ.
Vì sao đã mua vé vẫn có thể bị hết chỗ?
Hãng bay thường bán nhiều vé hơn số ghế thực tế để dự phòng trường hợp có hành khách hủy vé, đổi chuyến hoặc không ra sân bay. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng máy bay còn ghế trống vào ngày khởi hành, và tối ưu lợi nhuận.
Tuy nhiên, nếu số hành khách có mặt nhiều hơn số ghế trên máy bay, chuyến bay có thể không đủ chỗ. Khi đó, dù đã mua vé, một số hành khách vẫn có thể bị từ chối lên máy bay.
Cách hãng bay xử lý khi chuyến bay bị overbook
Khi chuyến bay có nhiều hành khách sẵn sàng bay hơn số ghế còn trống, hãng bay thường sẽ xử lý theo 2 bước:
1. Tìm hành khách tự nguyện đổi chuyến
Khi chuyến bay có nhiều hành khách hơn số ghế có sẵn, hãng bay thường ưu tiên tìm người tự nguyện nhường chỗ trước.
Để khuyến khích hành khách đổi sang chuyến khác, hãng có thể đưa ra các hỗ trợ như tiền mặt, phiếu giảm giá, hoặc vé giảm giá. Theo quy định, hãng không bị giới hạn số tiền hoặc giá trị voucher có thể đề nghị. Tuy nhiên, hãng phải nói rõ các điều kiện sử dụng với hành khách, ví dụ voucher có hạn bao lâu, có bị giới hạn ngày bay không, hoặc có dùng được cho chuyến bay quốc tế không.
Lưu ý: Trước khi đồng ý nhường chỗ, bạn nên hỏi rõ chuyến bay thay thế là khi nào, khoản hỗ trợ nhận được là tiền mặt hay voucher, voucher có thời hạn và điều kiện sử dụng ra sao.
2. Đổi chuyến bắt buộc
Nếu không có đủ người tự nguyện nhường chỗ, hãng bay có thể buộc một số hành khách đổi sang chuyến khác. Trường hợp này thường được gọi là “involuntary denied boarding” hoặc “bumping”, tức là bị từ chối lên máy bay dù hành khách không tự nguyện đổi chuyến.
Hãng bay có thể tự đặt ra tiêu chí để quyết định hành khách nào phải đổi sang chuyến khác, chẳng hạn như ai check-in muộn hơn, loại vé đã mua hoặc hạng thành viên của hành khách. Tuy nhiên, các tiêu chí này phải hợp lý và không được dùng để phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi không công bằng cho bất kỳ hành khách nào.
Nếu bị đổi chuyến bắt buộc, hành khách thường sẽ được hãng sắp xếp sang chuyến bay khác. Trong một số trường hợp, hành khách cũng có thể được bồi thường theo quy định. Ngoài ra, hãng bay phải cung cấp văn bản giải thích quyền lợi của hành khách bị từ chối lên máy bay ngoài ý muốn. Đồng thời, nêu rõ hãng đã dựa vào tiêu chí nào để quyết định ai không được lên chuyến bay đó.
Cần làm gì để giảm rủi ro bị từ chối lên máy bay?
Để giảm rủi ro bị ảnh hưởng khi chuyến bay overbook, bạn nên:
- Check-in online sớm (Cổng check-in thường mở khoảng 24 tiếng trước giờ bay)
- Chọn chỗ trước nếu hãng đã mở seat map – sơ đồ ghế
- Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ xuất/nhập cảnh như passport, visa
- Ra sân bay sớm, có mặt tại cổng bay đúng thời gian hãng khuyến nghị
Nếu bị từ chối lên máy bay do overbook thì nên làm gì?
Nếu bị đổi chuyến bắt buộc do overbook, bạn nên bình tĩnh hỏi rõ lý do và yêu cầu hãng giải thích quyền lợi áp dụng cho trường hợp của mình.
- Nếu vẫn muốn tiếp tục hành trình: hãy đề nghị hãng sắp xếp chuyến bay thay thế sớm nhất có thể, đồng thời hỏi rõ giờ bay mới, chặng bay, thời gian chờ và các hỗ trợ đi kèm nếu có.
- Nếu không muốn tiếp tục bay: bạn có thể hỏi về việc hoàn tiền cho phần vé chưa sử dụng và các khoản hỗ trợ khác theo chính sách của hãng.
Ngoài ra, hãy giữ lại boarding pass, email xác nhận vé, biên nhận thanh toán và các giấy tờ liên quan. Đây là những thông tin quan trọng nếu bạn cần khiếu nại hoặc làm việc lại với hãng bay sau đó.
Kết bài
Với các hành trình dài từ Mỹ về Việt Nam, việc chọn hành trình phù hợp, kiểm tra vé kỹ trước ngày bay và nắm rõ quyền lợi của mình sẽ giúp bạn chủ động hơn nếu có sự cố tại sân bay.
